De stad Ys: een Bretonse legende

Een eeuwenoud bos, een kapel die de poorten van de hel bewaakt, een wit everzwijn, een magisch zwaard… Bretagne is een land vol legendes, waar Keltische overtuigingen, neolithisch erfgoed en christelijke tradities samenkomen. De stad Ys, een mysterieuze verzonken stad, behoort tot deze mythische plaatsen die Bretagne — en vooral Finistère — zijn bijzondere charme geven.

De legende van de stad Ys

De legende van Ys wordt vaak gezien als een Bretonse versie van Atlantis en is een van de bekendste verhalen uit de regio.

Volgens de overlevering liet koning Gradlon van Cornouaille een prachtige stad bouwen voor zijn dochter Dahut, genaamd Ys (of Ker-Ys). De stad lag onder zeeniveau en werd beschermd door een enorme dijk. Alleen de koning kon de sluizen openen en sluiten, zodat vissers de zee op konden. De sleutel droeg hij altijd om zijn nek.

Het leven in deze beschermde stad werd al snel saai voor Dahut. Ze gaf bisschop Corentin de schuld van haar verveling. Op zoek naar plezier en luxe veranderde ze Ys in een stad vol uitbundigheid.

Elke avond liet Dahut jonge mannen bij zich brengen, die verplicht waren een masker te dragen. Bij het aanbreken van de dag werden deze maskers dodelijk: de mannen werden van een klif in zee gegooid.

Bisschop Corentin en Sint Guénolé, een vertrouweling van de koning, waarschuwden haar meerdere keren — zonder resultaat.

Op een avond verscheen een prins, gekleed in het rood — vermoedelijk de duivel zelf, gekomen om de zondige stad te straffen. Dahut werd onmiddellijk verliefd. Op zijn verzoek stal ze de sleutel van haar vader, waarna de sluizen werden geopend.

Binnen enkele minuten werd de stad door de zee verzwolgen. De koning wist te ontsnappen met hulp van Sint Guénolé, maar moest zijn dochter achterlaten.

Volgens de legende leeft Dahut sindsdien voort als een zeemeermin, een dochter van de zee, waarvan haar gouden haren nog altijd te zien zouden zijn in het zonlicht op het water.

Waar ligt de stad Ys?

De exacte locatie van de stad Ys blijft tot op vandaag een mysterie.

Sommigen situeren haar bij de Pointe du Raz, in de baai van Douarnenez, in de baai van Audierne of voor de kust van Penmarc’h.

Anderen vermoeden dat de stad zich bij Yaudet bevindt, in Ploulec’h (Côtes-d’Armor). Archeologische resten zoals een oppidum, een belangrijke rotslocatie en een Romeinse weg zouden hiervan getuigen.

De legende van Ys is nooit in één vaste vorm vastgelegd. Ze is door de tijd heen geëvolueerd — en blijft zich ontwikkelen — gevoed door de verbeelding. Dat maakt haar tot een levend en fascinerend verhaal.